De belofte van De Grote Vakantie

De vakantie staat weer voor de deur en na de laatste restjes werk in tijdsnood afgerond te hebben, zijn we klaar voor de rust. De zo welverdiende rust en ontspanning die De Grote Vakantie ons belooft. Eindelijk weer tijd om eens een boek te lezen, wat van de wereld te zien, te genieten van echtgenoot(o)t(e) en kinderen, de boel de boel te laten en bij te tanken.

De grote belofte van De Vakantie wekt hoge verwachtingen. Want dan gaat het gebeuren, dan is er weer tijd om te ontsnappen aan de hectiek van alledag en we kijken er al weken, zo niet maanden, naar uit. Met grootste plannen: alles waar in het afgelopen jaar geen tijd voor was wordt ingehaald. Of juist niet, is er alleen de wens om bij te komen, uit te rusten, een beetje tijd voor jezelf.

Juist de grote verwachtingen over de vakantie zorgen ervoor, dat deze uiteindelijk niet de belofte die het in zich droeg, waarmaakt. Ineens zit je 3 weken met je gezin op elkaars lip en kom je er achter, dat dat langs elkaar heen leven helemaal zo gek nog niet was. Ineens steken impliciete en weggedrukte ergernissen de kop op, patronen die nog enigszins functioneel zijn in het dagelijkse leven blijken in de relatieve vrijheid van de vakantie ineens niet meer zo functioneel. Er moet onderhandeld worden, over de bestemming, de invulling van de dag, waar er wordt gegeten, hoeveel er wordt uitgegeven, hoe de kinderen worden beziggehouden  en hoe en of je je dan eindelijk eens terug kunt trekken met dat dikke boek.

Ook had je je zo voorgenomen om echt niet aan je werk te denken, maar je gedachten worden er toch steeds naar toe getrokken. Misschien omdat je altijd bereikbaar moet (wilt?) zijn, misschien omdat je je afvraagt of je wel doet wat je echt wilt doen. En je maar niet kunt bedenken waarvoor je je het hele jaar zo hard hebt ingezet? Omdat het je niet veel anders oplevert dan stress, weinig tijd en een baas of klant die toch nooit tevreden is.

Naast deze ietwat treurige scenario's zijn er gelukkig ook uitzonderingen: vakanties die wel leveren wat ze beloofden: rust, ontspanning, momenten van geluk. Maar het frappante is, welk scenario je ook treft, er wordt in deze periode wel wat op gang gebracht. Want zowel in een tijd van rust en ontspanning als in tijden van crisis, ga je jezelf vragen stellen over de invulling van je leven. Is dit het leven dat ik wil? Qua werk, qua relatie, qua (gebrek aan) vrije tijd en hobbies etc.

Niet voor niets is er na de zomervakantie een piek te zien bij (relatie)therapeuten, echtscheidingsadvocaten en loopbaancoaches. De Grote Vakantie als periode van bezinning, die dus niet zelden beweging en verandering brengt.

Vraag is: waarom wachten tot de vakantie? Is het niet een cadeautje aan jezelf om af en toe een stil te staan in plaats van maar te blijven rennen, ook buiten de vakantieperiode? Als een vorm van zelfzorg?

Because you're worth it!

Wie ben ik? - de wezenlijke vraag bij loopbaan(her)oriëntatie

Regelmatig komen er mensen bij me, die op zoek zijn naar een nieuwe baan. Ze missen 'iets', willen 'iets' anders. Maar wat? Vaak hebben ze al diverse zelfhulpboeken doorgeplozen en het inernet afgestruind naar handige hulpmiddelen. Ze doen testen, analyseren competenties, beroepsvoorkeuren, bekijken vacatures en toch komen ze er niet uit. Sterker nog, de chaos wordt alleen maar groter en ze zien door de bomen het bos niet meer.

Mijn ervaring is, dat zo'n zoektocht zich tot dan toe vooral heeft gericht op de vragen "Wat kan ik?' en 'Wat wil ik'. Niet onbelangrijk weliswaar, maar daarmee kom je (nog) niet tot de basis.

De eerste vraag: 'Wat kan ik' is zeker belangrijk op het moment dat je weet wat je wilt: heb je de juiste kennis, ervaring, diploma's competenties in huis om dat doel te bereiken? Of zijn er nog dingen te leren, te ontwikkelen?

Dan eerst maar de tweede vraag beantwoorden 'Wat wil ik?'. Tja, dat is nou net de moeilijkheid, dat weet je juist niet. Het is ook bijna een té grote, té abstracte vraag. Hoe kun je iets willen, waarvan je niet weet dat het bestaat? Hoe kun je iets willen, waarvan je niet weet wat het precies inhoudt? Het aanbod is zo groot, geen wonder dat je het overzicht verliest.

Meestal blijkt dat de vraag 'Wie ben ik?' is overgeslagen, terwijl die van wezenlijk belang is. Want juist daarin ligt het antwoord besloten over welk werk bij je past, van welk werk je energie krijgt, aan welk werk je plezier beleeft.

Als je je diepste kern kent, je inspiratiebronnen, je normen, je waarden, je overtuigingen over hoe jij én de wereld in elkaar (horen te) zitten, je belemmeringen, je identiteit, dan pas kun je erachter komen wie je werkelijk bent. Niet eerder kun je je zoektocht naar een passende baan gericht vervolmaken.

Mijn ervaring is dat dit proces van zelfonderzoek best confronterend kan zijn. Je 'moet' veel dieper in jezelf treden dan je verwacht had of zelfs in eerste instantie bereid was. Toch blijkt uiteindelijk altijd, dat de zoektocht de moeite waard is geweest; je zoekt en vindt een baan, die beter past en die leidt tot meer voldoening en plezier, ik durf zelfs te zeggen: geluk.


En dat willen we toch allemaal?

Carpe Diem

Een paar maanden geleden ben ik, door een ernstige ziekte van mijn moeder, weer eens met m'n neus op de feiten gedrukt: het leven is eindig en helaas niet geheel maakbaar. Onverwachte gebeurtenissen (ziekte, ongeluk) kunnen zomaar ineens een einde maken aan plannen en dromen voor de (verre) toekomst. Je wordt gedwongen ze bij te stellen en niet uit te stellen, want je weet uiteindelijk niet wanneer het is afgelopen.

Dat klinkt heel somber en negatief, maar dat hoeft het niet te zijn. Door je te realiseren dat het leven kort kan zijn en niet totaal naar je hand te zetten is, kun je ook leren om meer bij de dag te leven, te genieten van de grote én kleine dingen die je elke dag meemaakt. Door plannen en dromen niet voor je uit te schuiven, maar er werk van te maken. Acties te ondernemen om ze nu te realiseren en niet 'later als ik groot ben'. Want misschien is er wel geen later.

Door dit zelf weer te ervaren en te beseffen, moest ik vaak denken aan vele mensen die ik in de afgelopen jaren via mijn werk heb ontmoet. Mensen die het eigenlijk niet naar hun zin hebben op hun werk, die tegen heug en meug de uren uitzitten omdat de 'hypotheek toch betaald moet worden'. Die met gouden ketenen aan hun werkgever vastzitten, omdat de arbeidsvoorwaarden toch wel erg goed zijn. Die werken om in de uren daarbuiten 'leuke' dingen te kunnen doen, hun kwaliteiten te benutten, nieuwe energie op te doen. Alle dingen die ze niet kunnen realiseren in hun werk.

Als je je bedenkt hoeveel uren mensen in het algemeen aan hun werk besteden, is dit een sombere situatie. Het is niet zozeer somber om te beseffen dat het leven eindig is, maar wel om te realiseren dat je dat leven niet invult met dingen waar je blij van wordt.

En zoals gezegd, het leven is niet geheel maakbaar: op ziekte en ongeluk heb je geen invloed. Waar je wél invloed op hebt is hoe je dit leven (en in ieder geval je werkende leven) op aarde invult, welke acties je onderneemt, welke kansen je ziet én pakt. Ik geloof erin dat elk mens de kracht en kwaliteiten in zichzelf heeft om die stap te zetten. Een stap naar een (werkend) leven dat recht doet aan je ambities, behoeften, kwaliteiten: aan je echte 'ik'.

En ja, er zijn genoeg gedachten en factoren, die drempels kunnen opwerpen, die je aan het twijfelen brengen of je het roer wel om kan gooien. Maar bedenk dan ook hoe je later op je leven terugkijkt op het moment dat het afgelopen is: zou het niet jammer zijn als je spijt hebt van de dingen die je NIET gedaan hebt?

Mijn pleidooi is om af en toe eens een stap op de plaats te maken in dit hectische bestaan en jezelf de vraag te stellen: doe ik wat ik graag zou willen doen? Kan ik wel genieten van het hier en nu? Kan ik de dag wel plukken? Of denk ik steeds aan straks, als alles anders en beter zal zijn?

Carpe Diem, want 'straks' en 'later' zijn onbetrouwbare concepten.

Recensie E-Book: "De Boom" van Juul Martin

Gisteren kwam ik door een enkel woord op LinkedIn in contact met Juul Martin, die via zijn website een gratis E-book aanbiedt: De Boom. Hoewel ik een echte Nederlander ben, was het niet het 'gratis' dat mij trok, maar de inspirerende tekst(en) op Juul's website.

De Boom wordt gebruikt als metafoor voor ons, mensen, met gevoelens, behoeften, gedrag en een omgeving waar wij mee in contact staan. Een metafoor, die de soms wat theoretische kost van de Rationeel Emotieve Therapie nieuw leven inblaast. Het is een doe-boek, waarmee je jezelf kan coachen in je groei en ontwikkeling als mens.

Het boek is zeer positief geschreven; het laat mensen in hun waarde en gaat ervan uit dat de eerste stap van verandering is gezet met zelf-acceptatie. We zijn ook maar mensen met valkuilen; de auteur velt geen oordeel, maar benadrukt dat we er mogen zijn zoals we zijn. Neemt niet weg dat we ook in staat zijn te veranderen in een richting waar we blij(er) van worden, om te leren dat we een gewenst resultaat wél kunnen bereiken op een effectieve(re) manier.

De auteur neemt de lezer mee op een zoektocht naar het begrijpen van zichzelf via een aantal metaforen. Je wordt op vriendelijke wijze uitgenodigd om aan de hand van heldere vragen je eigen boom te maken. Er wordt een pad uitgestippeld, maar je mag zelf je tempo en richting bepalen; het voelt prettig een bepaalde vrijheid binnen het kader te ervaren. Zo krijg je als lezer een mooi inzicht in je eigen behoeften, waarden, opvattingen en gedrag.

Vervolgens wordt de vertaalslag gemaakt naar de toekomst: de Wens-Boom. Ook nu weer word je stap voor stap aan de hand genomen om te formuleren hoe je jezelf en je gedrag in de toekomst vorm wilt geven; gedrag dat recht doet aan je waarden, rollen en behoeften. Er wordt een positief beeld geschetst van de mogelijkheid te veranderen, maar de auteur blijft er realistisch in dat het ook wel wat tijd en moeite kan kosten om je Wens-Boom te bereiken. Hij geeft echter vele waardevolle handvatten en tips om je doelen te bereiken.

De auteur lardeert de oefeningen met 2 heldere voorbeelden, die de lezer kunnen helpen in het formuleren van zijn eigen Boom; één daarvan gaat over een auteur die een idee voor een boek heeft maar er niet toe komt deze te schrijven (auto-biografisch?).

Als ik toch nog een kritische noot moet kraken: De Boom besteedt verder geen aandacht meer aan de onderliggende behoeften, die vervuld worden door het niet-effectieve gedrag (het gedrag dat iemand wenst te veranderen). Inzicht in het waarom je bepaalde behoeften hebt en het vinden van andere manieren om deze behoeften te vervullen, zou wellicht nog een aanvulling kunnen zijn op het ontwikkel-proces.

Echter: De Boom is een praktisch, helder geschreven en mooi vormgegeven boek (illustraties van Linde Ex), waar veel mensen plezier van kunnen hebben en die een waardevolle bijdrage levert aan de literatuur in coachland.

Het e-book is vanaf 17 maart gratis te downloaden op http://www.juulmartin.nl