Ouder en wijzer?

Tja, en dan realiseer je je ineens, dat je al weer op de helft van je leven bent. Als je geluk hebt tenminste. En ineens? Ach, als je eerlijk bent sluimerde die gedachte al wel vaker door je hoofd, maar wist je 'm nog even weg te wuiven. Maar vandaag niet meer.....

Vandaag sta je eens stil bij wat dat betekent. Blik je eens terug op de eerste, pakweg 40/45 jaar, die om lijkt gevlogen. Hoe ouder je wordt, hoe sneller de tijd lijkt te gaan. Herinner je je nog de 'Grote Vakantie' toen je een jaar of 6 was? Die leek maanden, zo niet jaren te duren. Nu is ie in een flits voorbij.

Die eerste 40/45 jaar: Wat heb je bereikt? Welke dromen heb je weten te vervullen? Heb je de juiste beslissingen genomen? Wat heeft het je gebracht? Waar sta je nu?

Misschien ben je blij, tevreden en trots op jezelf. Wellicht heb je spijt van dingen; dingen die je juist wel of niet hebt gedaan. Maar spijt is zinloos, gedanze zaken nemen geen keer. En je wist toen niet wat je nu wel weet; je besluiten waren goed op dat moment, en zo niet: dan heb je er tenminste iets van kunnen leren.

Belangrijke lessen, die je later hebt kunnen toepassen, die je ook in de toekomst kan toepassen.

Bijvoorbeeld de les, dat het leven niet maakbaar is, dat sommige dingen 'gewoon' gebeuren, je kunnen overkomen. Dat je niet op alles invloed hebt, maar wel dat je kansen kunt pakken als je er voor open staat.

De les, dat je het ijzer moet smeden als het heet is, dat je niet moet wachten of hopen op 'morgen', omdat 'morgen' er wellicht niet meer is.

De les, dat je sterker bent dan je denkt, dat je in staat bent (geweest) tegenslag te verwerken en weer op te staan.

De les, dat je goed bent zoals je bent, dat je een mens mag zijn met gebreken, je niet alles perfect hoeft te doen, niet perfect hoeft te zijn.

De les, dat je niet iedereen tevreden kunt stellen, dat niet iedereen je leuk en aardig hoeft te vinden, dat jij zelf ook niet iedereen leuk en aardig vindt.

De les, dat je het soms ook allemaal niet weet, dat je twijfels mag hebben, jezelf vragen mag stellen, je mag (en soms moet) ploeteren, en dat ook dat het leven is.

Dat je je mag en kunt afvragen: wat geeft dit leven zin?

En is er geen mooier moment om je die vraag te stellen? Op het kruispunt van verleden en toekomst, kortom: NU?

Wie schrijft, Die blijft - De Kracht van Schrijven

Mij wordt regelmatig gevraagd naar de gedachte achter de online coaching- methode Mindful Analysis. Vooral het feit dat er geschreven wordt in plaats van gepraat, roept menige vraag of opgetrokken wenkbrauw op. 

De methode Mindful Analysis is, naast invloeden van diverse mens- en geesteswetenschappen, mede gebaseerd op de waarde van schrijven. 

Daar zijn de afgelopen jaren vele onderzoeken naar gedaan. Ik zet er een paar van op een rijtje:

• Interessant schrijfonderzoek onder studenten is vanaf de jaren ‘80 gedaan door psycholoog James Pennebaker, hoogleraar aan de Universiteit van Texas, die na diverse experimenten met schrijfopdrachten heeft kunnen aantonen dat schrijven over ingrijpende gebeurtenissen en emoties een positief effect heeft op zowel de geestelijke als de lichamelijke gezondheid. Dit als gevolg van een hoge mate van zelfreflectie, creativiteit en bewustzijn dat door de activiteit van het schrijven over emotionele ervaringen wordt bewerkstelligd.

• Het schrijven heeft ook op mensen die rouwen een positief effect: ze piekeren minder en de emotionele eenzaamheid neemt af. Aldus het resultaat van een onderzoek aan de Universiteit Utrecht uit 2009. 

• In 2011 deed de Universiteit van Twente onderzoek naar de effecten van autobiografisch schrijven op depressie. En met succes. Dit in het kader van een nieuwe stroming in de psychologie: de narratieve psychologie. Hierbij staat het levensverhaal van de cliënt, dat hij in dit onderzoek dus ook schrijft, centraal. 

• Gestructureerd schrijven over schokkende ervaringen doet allerlei klachten verminderen, zo wees in de jaren negentig onderzoek aan de Universiteit ven Amsterdam al uit. Clienten waren na vijf schrijfsessies van 45 minuten minder angstig, gespannen, vermoeid en depressief. 

• Aan de Universiteit van Chicago is in 2011 onderzoek gedaan naar de effecten van schrijven op studenten met faalangst. Net even voor een examen konden zijn schrijven over die angst en hun zenuwen. Wat bleek? Hun resultaten verbeterden. Dit heeft te maken met het feit dat de intellectuele capaciteiten als het ware bezet worden door de gevoelens, en als die van te voren weggeschreven worden, kan men zich beter concentreren en kan de ingestudeerde kennis zich beter manifesteren.

In al deze onderzoeken gaat het erom dat de cliënt een tekst schrijft, die verder inhoudelijk niet wordt geanalyseerd. Het gaat puur om de schrijfactiviteit op zichzelf. 

Het schrijven heeft een ordenende en structurerende werking. Door gedachten en gevoelens op te schrijven, geeft je er betekenis aan, maar kun je er ook enige afstand tot nemen. Er ontstaat dus een verhaal, dat meestal afwijkt van wat je eerder in je hoofd had; je creëert dus eigenlijk een nieuwe waarheid, waar je invloed op hebt.

Wil je het ook eens proberen? Mail me vrijblijvend voor een eerste reactie.

Ben jij ook zo streng voor jezelf?

"Wat zit mijn haar weer stom vandaag. 
Ik ben ook veel te dik. 
Waarom zei ik nou weer niks tijdens die belangrijke vergadering? 
Die presentatie ging ook weer slecht vandaag. 
Ik kan echt helemaal niets!"

Zo maar een greep uit de opmerkingen die we onszelf wel eens voorhouden, die we tegen onszelf zeggen. Opmerkingen, die we van geen enkele ander zouden tolereren of accepteren. Niet van een vriend(in), niet van een partner, niet van ouders en zeker niet van een collega.

Maar van onszelf accpeteren we het wel? Is dat niet een beetje vreemd?

We zijn vaak harder en strenger voor onszelf dan voor een ander. We nemen anderen wel eens de maat, maar de lat voor onszelf leggen we nog vele malen hoger. Maar waarom kunnen we wel mededogen en compassie voor een ander hebben en niet voor onszelf?

Vaak komen die gedachten, die kritische innerlijke stem, voort uit de jeugd. Hoewel ouders vaak met de beste intentie te werk gingen, hebben we het idee gekregen dat liefde en waardering aan voorwaarden waren verbonden. Dat je deze moest verdienen, bijvoorbeeld door goede cijfers op school te halen, netjes te eten, beleefd te zijn of mooie sportprestaties te leveren.

En door deze 'interne criticus' is het dus moeilijk om mild voor jezelf te zijn. Om compassie voor jezelf te hebben. Hoe kun je deze 'interne criticus' nou de mond snoeren?

Je hoeft 'm niet helemaal uit te roeien of te negeren, hij kan je namelijk ook behoeden voor fouten of je aanzetten om dingen te verbeteren. Maar je kan 'm wel minder macht geven, door de toon van zijn kritiek te veranderen, hem zijn woorden zorgvuldiger en genuanceerder te laten kiezen, hem met respect en mededogen laten spreken.

Daarnaast heb je altijd de keuze om niet naar je interne criticus te luisteren, je bént de interne criticus niet. Visualiseer hem bijvoorbeeld als een poppenspeler die de marionet (jij) beweegt. En draai dan de rollen eens om.

Als je daarnaast jezelf met dezelfde mildheid tegemoet treedt, net zoals je een goede vriend(in) behandelt, ben je eerder in staat om vrede te hebben met de fouten die je maakt, met de moeilijkheden die je tegenkomt. Dan accepteer je dat falen menselijk is.

Nobody is perfect!

Hoe houd jij alle bordjes in de lucht?

Ken je dat gevoel? Dat je steeds vol goede moed probeert alle bordjes in de lucht te houden, maar je continu het gevoel hebt dat het niet goed lukt? Dat je steeds ergens tekort schiet?

De bordjes van je werk, je gezin, je relatie, je kinderen, je hobbies, je sociale leven, misschien ook de zorg  over je ouders, die ouder en hulpbehoevender worden.

Het valt niet mee, en intussen zie je op alle sociale media de hipste, mooiste en meest fantastische foto's en berichten langskomen, waaruit (b)lijkt dat andere mensen het wel goed voor elkaar hebben. Dat die alleen maar een leuk leven leiden en geen zorgen, gepieker, getob ervaren. En vervolgens voel je je nog slechter over jezelf, maar laat je je toch verleiden om ook maar die blije meerderheid op Facebook en Twitter te volgen.

En heb je er weer een 'bordje' bij. Om doodmoe van te worden.

Zo draaien we mee in de mallemolen van het leven, en lijkt het soms alsof de jaren voorbij vliegen. Is het leven meer overleven geworden. Nauwelijks tijd voor ontspanning, en als die tijd er wel is en je trekt je terug met een boekje op de bank, voel je je schuldig omdat je het gevoel blijft houden dat er nog iets moet.

Wat is dat heilige 'moeten' toch? En het gevoel dat we niet tekort mogen schieten, dat we alles tot in de puntjes geregeld en onder controle moeten hebben? Hoe komen we daar aan? En belangrijker nog: hoe komen we er van af?

Gelukkig zijn er allerlei zelfhulpboeken en stappenplannen beschikbaar. Met de belofte dat als je deze stappen maar netjes zet en de opdrachten uitvoert, je je leven kunt veranderen.

Maar vervolgens lijkt het wederom dat je tekort schiet, want ja: je weet dat je dingen moet loslaten, je weet dat je jezelf en anderen minder hoge eisen moet stellen, je weet dat de dingen niet altijd gaan zoals je wilt, je weet dat je flexibel moet zijn. Maar je voelt het niet, je ervaart het niet, hoe vaak en streng je jezelf ook toespreekt.

De stap van het 'weten' naar het zelf ook 'voelen en ervaren', het je eigen maken van een nieuwe kijk op het leven en op jezelf, vereist dus dat je een verbinding weet te maken tussen beide entiteiten. En dat is een proces dat zich niet makkelijk in een stappenplan laat vangen, want elk mens is uniek en past niet in een mal.

Het goede nieuws is dat je die wijsheid al in je draagt en met een beetje begeleiding op maat kun je op weg geholpen worden om deze zelf te ontdekken en te onderzoeken. Met als resultaat zelfinzicht, zelfcompassie en zelfacceptatie. Zo ben je beter in staat alle bordjes in de lucht te houden of je schouders op te halen als er toch eens eentje uit de lucht valt.

Kun jij het verschil maken?

Net als vele andere Nederlanders heb ik de afgelopen dagen het nieuws gevolgd. Van de ramp met de MH17, de dag van Nationale Rouw en alle nieuwsberichten en commentaren die erop volgden.

Ik werd overvallen door een soort verlamming, net als in 2001 toen ik, hoogzwanger van mijn zoon, vliegtuigen het WTC in NY zag doorboren. "In wat voor wereld leven wij?", was het enige dat ik kon denken. "Moet ik in deze wereld mijn zoon geboren laten worden? Een wereld vol haat, geweld en oorlog". 

Dezelfde gedachten overvielen me nu opnieuw. Natuurlijk dacht ik aan en leefde ik mee met de slachtoffers en nabestaanden van het neergeschoten vliegtuig in de Oekraïne. Tegelijkertijd werd ik ook heel droevig om alle andere onschuldige slachtoffers van geweld in de wereld; in de Gaza-strook, in Syriëë en Libië bijvoorbeeld. Helaas is de lijst nog veel langer.

Het maakt onmachtig, het gevoel dat je er geen invloed op hebt. Het is te groot, te veelomvattend, te complex, te onbegrijpelijk. Wat ter wereld kan het waard zijn om je medemens te vermoorden?

Of is dat naïef en te makkelijk gezegd, wanneer je bent geboren en getogen in een welvarend en democratisch land? Wanneer je dus niet bent opgegroeid met de (levens)verhalen van je voorouders, die je vertellen wie de vijanden zijn en waarom. Wanneer je dus niet van jongs af aan hebt geleerd dat haat, wraak, principes, idealisme, religie of genoegdoening leidende principes zijn in het leven en het omgaan met de ander.

In al mijn onmacht probeer ik steeds te bedenken wat ik dan wel kan doen om de wereld een beetje beter te maken, ook geinspireerd door een vriendin die zei:

"Who ever thinks (s)he is too small to make a difference, never had a mosquito in the room"

Hoe kan ik dat kleine steentje in de vijver zijn? Een steentje, dat een minieme rimpeling in het water veroorzaakt, maar die wellicht kan uitgroeien tot een grote golf?

Door de ander met liefde en mededogen tegemoet te treden. Zonder oordeel, maar met begrip, luisterend naar zijn/haar verhalen en beweegredenen, de dialoog aangaan. Een voorbeeld te zijn voor anderen, voor mijn zoon en andere jonge mensen, zodat ze zien en ervaren wat er gebeurt als je open staat voor elkaar. Wat voor moois het kan brengen wanneer je de ander niet direct de maat neemt, maar met oprechte belangstelling met elkaar in verbinding treedt.

Door niet langer waarde te hechten aan status, bezit, macht en invloed, maar aan verbinding, contact, schoonheid, liefde, zorg voor jezelf en voor de ander.

Ook ik heb nog een lange weg te gaan, maar om vrij de SIRE-campagne te gebruiken: "Een betere wereld begint bij jezelf". 

Doe jij met me mee? 

Waarom mensen elkaar het leven zuur maken

Soms zegt een ander dingen mooier, beter en treffender dan je het zelf ooit had kunnen verwoorden.


Daarom deel ik graag deze blog van Mirjam Windrich, met toestemming natuurlijk.